Αφαίρεση καρδιακών όγκων με στερνοτομή και με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους

Moρφώματα της καρδιάς

Με τον όρο μόρφωμα εννοούμε κάθε σχηματισμό που βρίσκεται συνήθως στο εσωτερικό της καρδιάς και δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε την φύση του δηλαδή αν πρόκειται για κάτι καλοήθες ή μέσα του περιέχει και στοιχεία κακοήθειας. Στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων μιλάμε για μία ειδική κατηγορία καλοηθών μαζών τα μυξώματα τα οποία συνήθως βρίσκονται προσκολλημένα στο εσωτερικό των κόλπων της καρδιάς. Λέγονται μυξώματα διότι έχουν την υφή μύξας και την μορφή βατόμουρου καθώς συνήθως είναι πολυλοβώδη. Στην κατηγορία των μορφωμάτων καλοήθους φύσης ανήκουν και τα λιπώματα τα οποία και αυτά βρίσκονται συνήθως προσκολλημένα στο εσωτερικό των κόλπων. Υπάρχει και ένα άλλο είδος καλοήθους σχηματισμού το οποίο αφορά την αορτική βαλβίδα, το ινοελάστωμα.Το ογκίδιο αυτό βρίσκεται προσκολλημένο στο χείλος των πτυχών που απαρτίζουν την αορτική βαλβίδα. Τα παραπάνω μορφώματα έχουν όλα καλοήθη συμπεριφορά καθώς δεν εξαπλώνονται στους γύρω ιστούς και δεν δίνουν μεταστάσεις. Δεν ανήκουν δηλαδή στην κατηγορία του καρκίνου. Έχουν την τάση όμως να μεγαλώνουν σε διαστάσεις αλλά και να θρυμματίζονται καθώς είναι πολύ εύθρυπτα. Στην πρώτη περίπτωση το μόρφωμα μπορεί να προκαλεί μερική απόφραξη του κόλπου με αποτέλεσμα να μειώνεται η ροή του αίματος προς την αριστερή κοιλία και κατ επέκταση προς το υπόλοιπο σώμα, αλλά μπορεί να είναι σε επαφή ή να ενοχλεί ή και ακόμα να κλείνει την μιτροειδή βαλβίδα η οποία βρίσκεται μεταξύ του αριστερού κόλπου και της αριστερής κοιλίας για τα μυξώματα του αριστερού κόλπου ή την τριγλώχινα βαλβίδα σπανιότερα για εκείνα του δεξιού κόλπου. Καταλαβαίνουμε λοιπόν οτι οι επιπτώσεις στην λειτουργία αυτών των βαλβίδων μπορεί να είναι πολύ σημαντικές. Μιά πολύ σημαντική επιπλοκή αυτών των μαζών είναι επίσης η πιθανότητα να διαλύονται σε κομματάκια λόγω της εύθρυπτης φύσης τους ή να αποκωλούνται όπως στη περίπτωση των ινοελαστωμάτων της αορτικής βαλβίδας. Η συνέπεια είναι τα κομμάτια αυτά να ταξιδεύουν με την κυκλοφορία του αίματος και να φράσουν εγκεφαλικές αρτηρίες προκαλώντας εγκεφαλικό για τα μυξώματα του αριστερού κόλπου και τα ινοελαστώματα ή να φράσουν πνευμονικές αρτηρίες προκαλώντας πνευμονική εμβολή για τα μυξώματα του δεξιού κόλπου. Η άμεση αντιμετώπιση τους είναι επομένως επιτακτική και επείγουσα και γίνεται με χειρουργική επέμβαση.

Συνήθως τα μορφώματα αυτά είναι ασυμπτωματικά και μπορούν να εκδηλωθούν με ένα εγκεφαλικό επεισόδιο ή μια πνευμονική εμβολή αναλόγως την θέση τους ή να είναι απλώς ένα τυχαίο εύρημα κατά την διάρκεια ενός καρδιολογικού ελέγχου ρουτίνας. Σπανίως φτάνουν τέτοιες διαστάσεις που να προκαλούν απόφραξη ή δυσλειτουργία των κολποκοιλιακών βαλβίδων. Η διάγνωση τους γίνεται συνήθως με ένα υπερηχογράφημα καρδιάς το οποίο δείχνει την ύπαρξη μιας κινητής μάζας κολλημένης στο τοίχωμα των κόλπων της καρδιάς. Όταν πρόκειται για μύξωμα ή λίπωμα η μάζα αυτή παρουσιάζει μίσχο δηλαδή μια στενή βάση ή σημείο στήριξης. Στην περίπτωση του ινοελαστώματος της αορτικής βαλβίδας η βλάβη παρουσιάζεται σαν ένα μικρό κινητό ογκίδιο προσκολλημένο στο ελεύθερο χείλος των πτυχών της βαλβίδας. Ως εξετάσεις περαιτέρω διερεύνησης προτείνονται το διαοισοφάγειο υπερηχογράφημα καρδιάς και τα τελευταία χρόνια η μαγνητική καρδιάς , εξετάσεις οι οποίες δίνουν στον καρδιοχειρουργό σημαντικές ανατομικές πληροφορίες.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Τα μορφώματα της καρδιάς αφαιρούνται μόνο με χειρουργική επέμβαση. Τα προηγούμενα χρόνια η επέμβαση πραγματοποιούνταν με την κλασσική μέθοδο της μέσης πλήρης στερνοτομής. Τα τελευταία χρόνια η επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί με την ίδια ασφάλεια και αποτελεσματικότητα με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους και την χρήση ειδικής ενδοσκοπικής κάμερας μέσω μιας μικρής πλάγιας τομής στο δεξί θωρακικό τοίχωμα σε ότι αφορά τα μορφώματα των κόλπων. Σε ότι αφορά την αφαίρεση ινοελαστωμάτων της αορτικής βαλβίδας η αφαίρεση συνήθως πραγματοποιείται μέσω μίνι στερνοτομής και πολύ μικρής τομής στο δέρμα του πρόσθιου θώρακα. Όλες οι παραπάνω επεμβάσεις πραγματοποιούνται με την χρήση εξωσωματικής κυκλοφορίας με την καρδιά σταματημένη και σε γενική αναισθησία. Μετά το χειρουργείο ο/η ασθενής μεταφέρεται στη μονάδα εντατικής θεραπείας όπου και διανυκτερεύει. Στην συνέχεια μεταφέρεται την άλλη μέρα στον όροφο νοσηλείας και σε 3-4 ημέρες παίρνει εξιτήριο.

Τα πλεονεκτήματα των ελάχιστα επεμβατικών επεμβάσεων είναι ποικίλα και αναφέρονται λεπτομερώς στην αντίστοιχη ενότητα του site.

Κακοήθεις όγκοι της καρδιάς

Συνήθως πρόκειται για ραβδιοσαρκώματα τα οποία είναι πολύ επιθετικοί κακοήθεις όγκοι (καρκίνοι) οι οποίοι αναπτύσσονται ταχύτατα στους γύρω ιστούς και προσκαλούνται στο περικάρδιο και τους μεγάλους αγγειακούς σχηματισμούς όπως είναι η αορτή καθιστώντας την αφαίρεση τους σχεδόν αδύνατη. Συνήθως εμφανίζονται δυστυχώς σε νέους ασθενείς και χαρακτηρίζονται από δυσμενή πρόγνωση. Ο ρόλος της χειρουργικής είναι συνήθως επικουρικός και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων παρηγορητικός.

Στο τέλος της ημέρας ο χαρακτηρισμός καλοήθης ή κακοήθης δίνεται πάντα με την βιοψία που πραγματοποιείται πάντα στην μάζα και όχι από την εικόνα που δείχνει επι του πεδίου. 

Κύλιση στην κορυφή
Μετάβαση στο περιεχόμενο